Nazwa przedmiotu Hydraulika i pneumatyka
Kod przedmiotu 01 28 0304 01
Typ przedmiotu Fakultatywny ograniczonego wyboru
Poziom przedmiotu studia II stopnia
Rok studiów 1
Semestr studiów 1
Liczba przyznanych punktów ECTS 2
Nazwisko wykładowcy/wykładowców dr inż. Łukasz Stawiński
dr inż. Michał Krępski, dr hab. inż. Witold Pawłowski
Cele przedmiotu
Celem przedmiotu jest umożliwienie zdobycia podstawowej wiedzy w zakresie własności i konstrukcji urządzeń hydraulicznych i pneumatycznych w zastosowaniu do budowy maszyn.
Efekty kształcenia przedmiotu
Po zakończeniu przedmiotu student potrafi (M2A_W12):
1) opracować schematy funkcjonalne współczesnych napędów hydraulicznych i pneumatycznych;
2) wyjaśnić działanie systemów regulacji zasadniczych parametrów układów; 
3) opisać modele dynamiczne układów napędowych;
4) projektować hydrauliczne i pneumatyczne układy napędowe;
5) posługiwać się anglojęzycznym słownictwem technicznym z zakresy hydrauliki i pneumatyki.
Forma realizacji kształcenia (sala wykładowa, on-line)
sala wykładowa
Wymagania wstępne
Przed przystąpieniem do przedmiotu student powinien potrafić wyjaśnić podstawowe problemy w zakresie mechaniki, mechaniki płynów i podstaw konstrukcji maszyn.
Zalecane fakultety nie dotyczy
Treści merytoryczne przedmiotu
WYKŁAD 
Hydraulika.
Współczesne napędy i urządzenia hydrauliczne. Napęd hydrostatyczny z hydraulicznym sterowaniem i regulacją: schemat funkcjonalny, regulator ciśnienia, regulacja wydajności pompy, regulator wydajności pompy w funkcji prędkości obrotowej jej wału, regulator wydajności pompy w funkcji ciśnienia w obwodzie głównym, kojarzenie regulatorów. Dynamika i symulacja pracy napędu hydrostatycznego: modele fizyczne elementów napędu, opis matematyczny, program symulacyjny, przebiegi dynamiczne zmiennych stanu i zmiennych wyjściowych. Napęd o obiegu zamkniętym ze sterowaniem elektronicznym: schemat funkcjonalny, hydrauliczne i elektroniczne regulatory i sterowniki. 
Pneumatyka.
Wytwarzanie i przygotowanie sprężonego powietrza do pracy. Silniki pneumatyczne ruchu prostoliniowego, obrotowego i wahadłowego. Siłowniki z hamulcem i specjalne. Urządzenia podciśnieniowe. Elementy sterujące energią. Rozdzielacze pneumatyczne. Regulatory ciśnienia. Zawory ograniczające ciśnienie. Elementy logiczne. Regulatory natężenia przepływu. Instalacja sprężonego powietrza. Struktura układów pneumatycznych - elementy wejściowe, część centralna, sterująca energią, elementy wykonawcze. Układy pneumo-hydrauliczne. Systemy sterowania. Projektowanie układów pneumatycznych - sformułowanie zadania, opracowanie diagramu, projektowanie schematu układu. Programy stosowane do modelowania i symulacji pracy układów pneumatycznych.
LABORATORIUM 
1. Dynamika napędu hydrostatycznego sterowanego rozdzielaczem. 
2. Statyczne i dynamiczne charakterystyki zaworu ciśnieniowego. 
3. Dynamika napędu hydrostatycznego o obiegu zamkniętym. 
4. Zapoznanie z pneumatyką.
5. Budowa i testowanie układów pneumatyki, elektropneumatyki i podciśnienia.
6. Badanie pneumatycznego siłownika beztłoczyskowego oraz pozycjonowania.
Spis zalecanych lektur Literatura podstawowa:
1. Tomczyk J: Modele dynamiczne elementów i układów napędów hydrostatycznych WNT, Warszawa 1999.
2. Stryczek Stefan : Napęd hydrostatyczny. WNT W-wa 1984
3. Stawiarski D.: Urządzenia pneumatyczne w obrabiarkach i przyrządach. WNT W-wa 1975. 
4. Szenajch W.: Przyrządy i uchwyty pneumatyczne. WNT W-wa 1975.
5. Szenajch W.: Pneumatyka i hydraulika maszyn technologicznych. Skrypt Politechniki warszawskiej, W-wa 1983.

Literatura uzupełniająca:
1. Cink, J. Tomczyk, T. Wolski:  Hydrostatyczne  układy  napędowe maszyn roboczych. Skrypt P.Ł. Łódź, 1993. 
2. Sprężone powietrze i jego zastosowanie. Podręcznik SMC.
Formy i metody kształcenia
Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Inne Suma godzin w semestrze
10 10 20
Metody i kryteria weryfikacji efektów kształcenia
Efekty 1-5- test pisemny i sprawozdania z laboratorium. W ocenie bierze się pod uwagę błędy i uchybienia, logikę układu testu oraz jego poziom edytorski.

Wykład: kolokwia pisemne w sesji egzaminacyjnej i poprawkowej. 
Laboratorium: na podstawie przygotowania do zajęć i sprawozdań. 
Stosuje się nastepujące wagi/procenty oceny efektów wykładu i laboratorium:
wykład 50%, laboratorium 50%. 
Język prowadzenia zajęć polski
Praktyki nie dotyczy